Od ponad roku w Gliwicach działa Biuro Urbanisty Miasta – wydział Urzędu Miejskiego powołany przez prezydentkę Katarzyna Kuczyńska-Budka. Biuro nie wydaje decyzji administracyjnych ani pozwoleń. Zajmuje się analizami, wytycznymi i koncepcjami dotyczącymi przestrzeni publicznych, zieleni i architektury oraz rozmowami z mieszkańcami i inwestorami.
BUR działa jako zaplecze eksperckie. Przygotowuje standardy jakościowe, opiniuje kluczowe projekty i pracuje nad rozwiązaniami jeszcze przed etapem formalnych decyzji. Siedziba biura mieści się przy ul. Jasnej 31a, w jednym miejscu z jednostkami odpowiedzialnymi za planowanie przestrzenne i rozwój miasta. Na czele biura stoi miejska urbanistka Agata Twardoch.
Co zrobiono w pierwszym roku?
W 2024 roku BUR prowadziło analizy przestrzenne, m.in. dotyczące dostępności zieleni. Powstały listy miejsc do odbrukowań, propozycje lokalizacji ławek i małej architektury oraz miejskie standardy zieleni, obejmujące także inwestycje prywatne.
Najbardziej widoczne były prace przy ul. Zwycięstwa. Zastosowano prototypowanie urbanistyczne, czyli testowanie zmian w realnej skali. Prowadzono ankiety i rozmowy z mieszkańcami dotyczące zwężeń jezdni i organizacji ruchu. Efektem był raport z wnioskami i koncepcja przebudowy ulicy.
Zakończyły się też konsultacje dotyczące Placu Krakowskiego, prowadzone na zaproszenie Agaty Twardoch przez Śląski Urban Lab. Wytyczne opracowano na podstawie badań. Część działań związanych z dostosowaniem placu do zmian klimatu realizowana jest w ramach programu LIFE Archiclima 2025, współfinansowanego przez NFOŚiGW.
BUR inicjowało także spotkania w rejonach spornych funkcjonalnie, m.in. między PreZero Arena a ul. Pszczyńską oraz przy przedłużeniu ul. Sowińskiego.
Wśród mniejszych projektów znalazły się koncepcje Parku Południowego przy ul. Rybnickiej, parków kieszonkowych, ogrodów deszczowych i miejskiego sadu. Powstały wstępne wytyczne dla dzielnicy Politechnika oraz warianty zagospodarowania Łąki Igrowej z planowaną stałą sceną. Biuro rozpoczęło też katalogowanie miejskich murali.
BUR uczestniczyło w przygotowaniu przetargu na rewitalizację Ruiny Teatru Victoria, odpowiadając za jakość rozwiązań architektonicznych. Prace koncepcyjne prowadzone są w ramach Metropolitalnej Szkoły Prototypowania GZM. Równolegle biuro konsultowało projekty miejskie i prywatne.
Co zaplanowano na 2026 rok?
W 2026 roku przygotowane koncepcje mają przejść do etapu konkursów i przetargów. W pierwszym kwartale gotowa ma być ostateczna koncepcja Placu Krakowskiego z wariantami wybranymi przez mieszkańców. Pokazana zostanie też koncepcja przebudowy ul. Zwycięstwa na całym odcinku, z pierwszym etapem od ul. Dolnych Wałów do ul. Wyszyńskiego.
Miasto planuje konkursy architektoniczne dla terenu wokół Ruin Teatru Victoria, przyszłego Gliwickiego Kwartału Kultury oraz parkingów wielopoziomowych w Śródmieściu. W 2026 roku ma zostać ogłoszony konkurs urbanistyczny na zagospodarowanie nabrzeży Kłodnicy, będący podstawą prac nad Bulwarami Kłodnicy.
Mieszkania i inne projekty
BUR, we współpracy ze Stowarzyszenie Architektów Polskich, uczestniczy w konkursach na nowe mieszkania na wynajem. Pracuje też nad koncepcją współdzielonego mieszkania w pustostanie dla seniorek oraz nad programem domu wielopokoleniowego realizowanym z ZBM i TBS.
Trwają prace nad koncepcjami zagospodarowania terenów poprzemysłowych, m.in. po Hucie Szkła Scharffa i KWK Sośnica. W planach są również wytyczne i konkursy dotyczące rozbudowy Miejskiej Biblioteki Publicznej, Palmiarni Miejskiej i wybranych obiektów oświatowych.
Biuro zapowiada także prezentację raportu z diagnozy przestrzeni miejskiej w związku ze staraniami Gliwic o tytuł Miasta Przyjaznego Dzieciom UNICEF.
Źródło: Miasto Gliwice
