Wykonywanie obowiązków na drabinie, rusztowaniu czy podeście roboczym wiąże się z określonymi wymaganiami bezpieczeństwa. Nie każdy jednak wie, że przepisy BHP obejmują również czynności wykonywane stosunkowo blisko ziemi. Znaczenie ma nie tylko wysokość stanowiska, ale także sposób jego zabezpieczenia oraz ryzyko upadku.
Od ilu metrów zaczyna się praca na wysokości według przepisów BHP?
Zgodnie z § 105 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 roku w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, pracą na wysokości jest praca wykonywana na powierzchni znajdującej się co najmniej 1 metr nad poziomem podłogi lub ziemi.
Oznacza to, że już wykonywanie czynności na podeście położonym dokładnie metr nad podłożem może zostać zakwalifikowane jako praca na wysokości – nie trzeba znajdować się na dachu budynku ani na kilkumetrowym rusztowaniu, aby podlegać szczególnym zasadom BHP.
Co istotne, wysokość odnosi się do poziomu powierzchni, na której stoi pracownik, a nie do miejsca, w którym znajdują się jego ręce lub wykonywana jest dana czynność. Osoba stojąca na ziemi i malująca ścianę na wysokości 3 metrów nie wykonuje z tego powodu pracy na wysokości w rozumieniu wspomnianego przepisu.
Kiedy praca powyżej 1 metra nie jest uznawana za pracę na wysokości?
Polskie przepisy przewidują wyjątki od ogólnej definicji, a sama wysokość stanowiska nie przesądza jeszcze o zakwalifikowaniu wykonywanych czynności do prac na wysokości.
Zgodnie z § 105 ust. 2 rozporządzenia nie zalicza się do nich pracy na powierzchni, która:
- Jest osłonięta ze wszystkich stron pełnymi ścianami lub ścianami z oszklonymi oknami, sięgającymi na wysokość co najmniej 1,5 metra.
- Została wyposażona w inne stałe konstrukcje lub urządzenia skutecznie chroniące pracownika przed upadkiem z wysokości.
Przykładem może być stanowisko znajdujące się na wyższej kondygnacji budynku, całkowicie zabezpieczone przed możliwością upadku. Podobnie odpowiednio zabezpieczony stałymi konstrukcjami pomost technologiczny może nie być traktowany jako miejsce wykonywania pracy na wysokości. Nie oznacza to jednak, że każda platforma wyposażona w pojedynczą poręcz automatycznie spełnia wymagania, a znaczenie ma rzeczywisty sposób zabezpieczenia stanowiska oraz to, czy zastosowana konstrukcja chroni pracownika przed upadkiem.
Praca na wysokości od 1, 2 czy 3 metrów? Skąd różne wartości?
W przepisach dotyczących bezpieczeństwa pracy pojawiają się różne granice wysokości, które bywają ze sobą mylone. Każda z nich odnosi się jednak do innych wymagań.
Granica 1 metra określa, kiedy czynności uznawane są za pracę na wysokości. To podstawowa definicja wynikająca z ogólnych przepisów BHP.
Granica 2 metrów pojawia się między innymi przy szczegółowych wymaganiach dotyczących pracy na drabinach, rusztowaniach, słupach, masztach i innych konstrukcjach. Powyżej tej wysokości przepisy przewidują dodatkowe obowiązki zależne od rodzaju stanowiska.
Granica 3 metrów jest natomiast stosowana między innymi przy rozróżnianiu warunków wykonywania pracy na wysokości na potrzeby profilaktycznych badań lekarskich.
Żadna z tych dodatkowych wartości nie zmienia podstawowej definicji, a przyjęcie, że dopiero wejście na wysokość 3 metrów oznacza pracę na wysokości, jest błędne.
Czy praca na drabinie jest pracą na wysokości?
Drabina należy do najczęściej wykorzystywanych urządzeń podczas prac remontowych, instalacyjnych, magazynowych i konserwacyjnych. Jej używanie nie zawsze oznacza jednak wykonywanie pracy na wysokości, a decyduje o tym poziom, na którym znajduje się pracownik, oraz warunki wykonywania czynności.
Jeżeli osoba stoi na szczeblu położonym co najmniej 1 metr nad podłogą lub gruntem, wykonywane zadanie zasadniczo odpowiada definicji pracy na wysokości i dotyczy to zarówno drabin przystawnych, jak i rozstawnych.
Przy pracach na drabinach i innych podwyższeniach do 2 metrów, niewymagających wychylania się poza obrys urządzenia ani przyjmowania niebezpiecznej pozycji ciała, § 108 rozporządzenia wymaga między innymi zapewnienia stabilności sprzętu, jego odpowiedniej wytrzymałości oraz zabezpieczenia przed nieprzewidywaną zmianą położenia.
Nie każda drabina nadaje się przy tym do długotrwałego wykonywania obowiązków, w przypadku prac wymagających używania obu rąk, znacznej siły lub częstego przemieszczania się bezpieczniejszym rozwiązaniem może być podest roboczy albo rusztowanie.
Przed rozpoczęciem pracy należy również sprawdzić stan stopni, podłużnic, elementów antypoślizgowych oraz podłoża, a drabina ustawiona na nierównej, śliskiej lub niestabilnej powierzchni może przewrócić się nawet wtedy, gdy pracownik znajduje się na niewielkiej wysokości.
Jakie zabezpieczenia są wymagane podczas pracy na wysokości?
Podstawową zasadą jest ograniczenie ryzyka upadku poprzez odpowiednią organizację stanowiska i zastosowanie skutecznych środków ochronnych. Pierwszeństwo mają zabezpieczenia zbiorowe, które chronią wszystkich pracowników przebywających w danym miejscu.
Zgodnie z § 106 rozporządzenia, na powierzchniach położonych powyżej 1 metra nad podłogą lub ziemią, na których mogą przebywać pracownicy albo które służą jako przejścia, powinny być instalowane balustrady. Przepisy określają ich podstawowe parametry:
- Poręcz ochronna na wysokości co najmniej 1,1 metra.
- Krawężnik ochronny o wysokości minimum 15 centymetrów.
- Poprzeczka umieszczona w połowie wysokości między poręczą a krawężnikiem lub odpowiednie wypełnienie przestrzeni zabezpieczające przed wypadnięciem.
Kto może wykonywać pracę na wysokości?
Prace na wysokości są zaliczane do prac szczególnie niebezpiecznych, dlatego pracodawca musi zadbać nie tylko o wyposażenie stanowiska, ale również o właściwe przygotowanie osób wykonujących powierzone zadania.
Pracownik powinien posiadać aktualne orzeczenie lekarza medycyny pracy potwierdzające brak przeciwwskazań do wykonywania obowiązków na określonym stanowisku, a w skierowaniu na badania należy uwzględnić rzeczywiste warunki pracy, w tym wykonywanie czynności na wysokości.
Niezbędne jest również odpowiednie szkolenie BHP oraz instruktaż dotyczący konkretnych zagrożeń. Przepisy wymagają zapewnienia bezpośredniego nadzoru nad pracami szczególnie niebezpiecznymi, właściwych środków zabezpieczających i ustalenia zasad wykonywania poszczególnych czynności.
Źródło: https://blyskpobiedziska.pl/prace-wysokosciowe-i-alpinistyczne-mycie-elewacji-metoda-alpinistyczna/
***
Artykuł sponsorowany
